Jak wygląda egzamin wstępny na aplikację prawniczą

Przebieg krok po kroku, od wejścia na salę po wynik. Dla aplikacji radcowskiej, adwokackiej, notarialnej i komorniczej.

Egzamin wstępny ma jedną, stałą od lat formułę: to test 150 pytań jednokrotnego wyboru, który rozwiązuje się w 150 minut, a do zdania potrzeba co najmniej 100 punktów. Ta sama zasada obowiązuje przy wszystkich czterech aplikacjach: radcowskiej, adwokackiej, notarialnej i komorniczej. Poza samą liczbą pytań warto jednak znać przebieg dnia, bo część zasad (zamknięcie drzwi, kodowanie prac, zakaz poprawiania odpowiedzi) potrafi zaskoczyć na sali. Poniżej opisujemy to po kolei.

Formuła testu

Test składa się ze 150 pytań. Przy każdym pytaniu podane są trzy propozycje odpowiedzi oznaczone literami A, B i C, z których dokładnie jedna jest prawidłowa. Nie ma pytań wielokrotnego wyboru ani pytań otwartych. Pytania dotyczą treści przepisów z ogłoszonego wcześniej wykazu aktów prawnych. W praktyce każde pytanie sprowadza się do tego, czy dana odpowiedź jest zgodna z konkretnym artykułem, przy czym dwie błędne opcje są zwykle celowo zbliżone do prawidłowej.

Czego nie wolno mieć, a co można

Egzamin wstępny jest całkowicie zamknięty: nie wolno korzystać z żadnych materiałów, w tym z tekstów ustaw i kodeksów, opracowań, notatek ani innych pomocy. Sprawdzana jest znajomość przepisów z pamięci.

Nie wolno też mieć przy sobie telefonu, smartwatcha ani jakichkolwiek urządzeń służących do przekazywania i odbierania informacji. Komisja zwykle zapewnia miejsce na przechowanie telefonów i urządzeń i można je odebrać po egzaminie, ale dla pewności najlepiej w ogóle nie zabierać ich ze sobą.

Na stoliku można mieć między innymi:

• długopis (niebieski lub czarny, tak aby zapis był dobrze widoczny),
• linijkę i chusteczki,
• zwykle także wodę lub napój oraz drobną przekąskę.

Przebieg dnia: od wejścia do rozpoczęcia

Kluczowa jest punktualność. Komisja zamyka drzwi o godzinie 11:00 i po tej godzinie nikt nie zostanie wpuszczony na salę, niezależnie od przyczyny spóźnienia. Zdający są wpuszczani odpowiednio wcześniej, zależnie od liczby osób w danej komisji, tak aby o 11:00 można było rozpocząć. Kolejne etapy wyglądają tak:

1. Wejście i tożsamość. Przy wejściu trzeba okazać dokument ze zdjęciem (najczęściej dowód osobisty) i podpisać się na liście.
2. Losowanie miejsca. Miejsce na sali jest losowane, po czym zajmuje się wyznaczone stanowisko.
3. Informacje od komisji. O godzinie 11:00 przewodniczący komisji przedstawia podstawowe informacje o przebiegu egzaminu i sprawach technicznych oraz wskazuje godzinę rozpoczęcia pisania (na przykład 11:30). Od tej godziny liczone jest 150 minut na cały test.

Kodowanie prac

Prace są kodowane, czyli oceniane anonimowo. Zanim uruchomiony zostanie licznik czasu, każdy zdający:

1. otrzymuje białą kopertę z kodem,
2. wpisuje na karcie w środku swoje imię, nazwisko oraz imiona rodziców i zakleja kopertę,
3. od tego momentu posługuje się wyłącznie kodem, który nanosi na plik kartek z pytaniami testowymi (otrzymanymi w szarej kopercie) oraz na kartę odpowiedzi.

Dzięki temu komisja sprawdza prace, nie wiedząc, czyja jest która. Dane z białej koperty łączy się z kodem dopiero po ocenieniu.

Karta odpowiedzi i zasady wypełniania

Każdy zdający otrzymuje listę pytań testowych oraz osobną kartę odpowiedzi. Odpowiedzi zaznacza się właśnie na karcie, na której przy każdym numerze pytania są trzy kratki odpowiadające odpowiedziom A, B i C. Zasady są rygorystyczne, dlatego warto je znać zawczasu:

• Zaznaczenie odpowiedzi polega na wpisaniu znaku X w odpowiedniej kratce, długopisem niebieskim lub czarnym, tak aby był dobrze widoczny.
• Używaj długopisu, nie markera. Marker czy pisak potrafi przebijać na drugą stronę karty odpowiedzi i zaznaczyć przypadkiem sąsiednią kratkę. Zwykły długopis jest do tego najbezpieczniejszy.
• Nie wolno poprawiać, zamazywać ani parafować pomyłki. Takie pytanie jest liczone jako 0 punktów. Dlatego odpowiedź na kartę najlepiej nanosić dopiero wtedy, gdy jest się jej pewnym.
• Nie zostawiaj pytań bez odpowiedzi. Skoro nie ma punktów ujemnych, każde puste pole to stracona szansa na punkt.

W trakcie egzaminu można wyjść do toalety. Godzinę wyjścia członkowie komisji zapisują na pracy.

Punktacja i próg zdania

Nie ma punktów ujemnych, a maksymalny wynik to 150 punktów. Do zdania trzeba uzyskać co najmniej 100 punktów, czyli można pomylić się w najwyżej 50 pytaniach.

Samodzielność: co grozi za jej naruszenie

Egzamin trzeba rozwiązać całkowicie samodzielnie. Każde niesamodzielne rozwiązywanie testu skutkuje wykluczeniem z egzaminu i wynikiem negatywnym. Dotyczy to tak samo prób uzyskania odpowiedzi od innych, jak i podpowiadania innym zdającym. Korzystanie z niedozwolonych urządzeń czy materiałów jest traktowane w ten sam sposób.

Zakończenie i odbiór pracy

Po zakończeniu rozwiązywania testu pracę oddaje się członkom komisji. W zamian zdający otrzymuje potwierdzenie z kodem swojej pracy. Kod ten pozwala później rozpoznać swój wynik, zanim przyjdzie oficjalna decyzja.

Jak i kiedy poznasz wynik

Wyniki pojawiają się z reguły na stronach właściwej izby (dla aplikacji radcowskiej jest to strona OIRP) jeszcze tego samego dnia wieczorem albo w niedzielę lub poniedziałek, w zależności od wielkości komisji. Informacja na stronie ma jednak charakter wyłącznie poglądowy.

Ostateczny wynik zdający otrzymuje pocztą, wraz z odpowiednią uchwałą i liczbą uzyskanych punktów. To uchwała, a nie wcześniejsza informacja ze strony, przesądza o pozytywnym albo negatywnym wyniku egzaminu wstępnego. Od uchwały przysługuje odwołanie na zasadach określonych w przepisach, a jego termin i tryb wskazuje doręczone rozstrzygnięcie.

Jedna formuła, cztery aplikacje

Liczba pytań, czas i próg zdania są identyczne dla wszystkich czterech ścieżek. Różni je zakres materiału, bo każda aplikacja ma swój wykaz aktów prawnych. Dla każdej przygotowaliśmy osobne omówienie z wykazem i rankingiem najczęstszych ustaw:

• aplikacja radcowska,
• aplikacja adwokacka,
• aplikacja notarialna,
• aplikacja komornicza.

Skoro formuła jest znana z góry, najwięcej daje nauka na prawdziwych pytaniach z lat poprzednich: ponad połowa pytań opiera się na przepisach sprawdzanych już wcześniej. Jak ułożyć naukę, opisujemy w przewodniku: jak się uczyć do egzaminu wstępnego.